Polonya bayrağı
Polonya’nın iki rengi, beyaz kartallı tarihî armadan doğdu.
- Kabul ve değişim
- 1 Ağustos 1919; beyaz-kırmızı ulusal renk kararı 1831
Tasarım
Üstte beyaz, altta kırmızı iki eşit yatay şerit.
Anlamı
Beyaz, Polonya’nın beyaz kartalına ve tarihî ortak armadaki beyaz süvariye; kırmızı bu işaretlerin zeminine dayanır. Heraldik gelenekte şeklin rengi zeminin üstüne geldiği için beyaz şerit üsttedir.
Hikâyesi
Beyaz ile kırmızı, Polonya-Litvanya tarihinin armalarında birlikte kullanılıyordu. 1831 ayaklanması sırasında ulusal renkler olarak kabul edildiler. Polonya bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra 1919’da bayrak düzeni onaylandı. Bu nedenle tasarım, yeni bir renk icadından çok eski armaların sadeleştirilmiş devamıdır.
Kaynaklar: gov.pl, eli.gov.pl
Çekya bayrağı
Çekya, eski Çekoslovak bayrağını yeni devletinde sürdürdü.
- Kabul ve değişim
- Çekoslovakya’da 30 Mart 1920; Çekya’da 1993’ten beri
Tasarım
Üstte beyaz, altta kırmızı; direk tarafında bayrağın ortasına uzanan mavi üçgen.
Anlamı
Beyaz ve kırmızı, Bohemya’nın beyaz aslanlı kırmızı armasından gelir. Mavi, tasarımı farklılaştırır ve Slav renkleri bütünlüğünü tamamlar.
Hikâyesi
Çekoslovakya’nın kuruluşunda başlangıçta beyaz-kırmızı düzen kullanıldı. Polonya bayrağına benzemesi ve daha geniş devlet kimliğini ifade etme ihtiyacı nedeniyle mavi üçgen eklendi. 1920 tasarımı, 1993’te Çekoslovakya ayrıldığında Çekya tarafından korundu. Slovakya ise ayrı ulusal bayrağını kullandı.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Slovakya bayrağı
Slovakya’nın üç rengi, çift haçlı tarihî kalkanla ayırt edilir.
- Kabul ve değişim
- 3 Eylül 1992; bağımsız Slovakya’da 1993’ten beri
Tasarım
Beyaz, mavi ve kırmızı yatay şeritler; direğe yakın kırmızı kalkanda beyaz çift haç ve üç mavi tepe.
Anlamı
Renkler Slav geleneğine aittir. Çift haç Hristiyanlık ve tarihî devlet geleneğini; üç tepe geleneksel açıklamada Tatra, Fatra ve Mátra dağlarını temsil eder.
Hikâyesi
Slovak ulusal hareketi 1848’de kırmızı-beyaz-mavi renkleri kullandı. Modern bağımsızlık sürecinde bu üç renk geri döndü. Rusya gibi benzer bayraklardan ayırt edilmesi için tarihî kalkan tasarıma eklendi. 1992’de kabul edilen bayrak, Çekoslovakya’nın ayrılmasından sonra bağımsız Slovakya’nın ulusal simgesi oldu.
Kaynaklar: prezident.sk, Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Macaristan bayrağı
Macaristan’ın üç rengi, özgürlük hareketleri ile tarihî arma renklerini bağlar.
- Kabul ve değişim
- 1848’den gelen üç renk; güncel armasız düzen 1957
Tasarım
Kırmızı, beyaz ve yeşil eşit yatay şeritler.
Anlamı
Güncel anayasal açıklamada kırmızı gücü, beyaz sadakati, yeşil umudu temsil eder. Renklerin tarihî bağları Macar armasına ve ulusal hareketlere uzanır.
Hikâyesi
Üç renkli düzen 1848 Devrimi’nin önemli simgesiydi. Krallık ve sosyalist yönetim dönemlerinde ortadaki arma değişti. 1956 ayaklanmasında sosyalist arma kesilerek çıkarıldı; ortası delik bayrak güçlü bir hatıra oldu. 1957’den itibaren resmî ana tasarım armasız üç renk olarak yerleşti.
Kaynaklar: parlament.hu, Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Romanya bayrağı
Romanya’nın üç rengi, devrimler ve devletin kuruluşuyla birlikte gelişti.
- Kabul ve değişim
- Armasız güncel biçim 27 Aralık 1989; üç renk geleneği 19. yüzyıl
Tasarım
Soldan sağa mavi, sarı ve kırmızı üç eşit dikey şerit.
Anlamı
Üç renk 1848 devrimci geleneğinde özgürlük, adalet ve kardeşlikle ilişkilendirildi. Renklerin tarihini tek başına üç modern bölgeye indirgemek yanıltıcıdır.
Hikâyesi
Mavi, sarı ve kırmızı 19. yüzyıldaki Eflak ve Romanya ulusal hareketlerinde kullanıldı. Şeritlerin yönü zaman içinde değişti; dikey düzen 1860’larda yerleşti. Komünist dönemde ortada devlet arması vardı. 1989 Devrimi sırasında bu arma kesilerek çıkarıldı; ardından armasız üç renk resmîleştirildi.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi, Wikipedia · tarih ve sürüm karşılaştırması
Moldova bayrağı
Moldova’nın kartalı, göğsünde tarihî Moldova armasını taşır.
- Kabul ve değişim
- 27 Nisan 1990
Tasarım
Dikey mavi-sarı-kırmızı şeritler; sarı şeritte kartallı devlet arması.
Anlamı
Üç renk Romanya’yla paylaşılan tarihî-kültürel geleneğe bağlanır. Kartalın göğsündeki yaban öküzü başı eski Moldova simgesidir; zeytin dalı barışı, asa devlet otoritesini çağrıştırır.
Hikâyesi
Sovyet döneminin sonunda kabul edilen bayrak, bölgenin eski üç renkli geleneğine döndü. Merkezdeki arma tasarımı Romanya bayrağından ayırır ve Moldova’nın kendi devlet kimliğini görünür kılar.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Bulgaristan bayrağı
Bulgaristan’ın yeşil şeridi, Slav üç renk geleneğini farklılaştırır.
- Kabul ve değişim
- 1879; armasız üç renge dönüş 1990
Tasarım
Üstten alta beyaz, yeşil ve kırmızı üç eşit yatay şerit.
Anlamı
Yaygın açıklamada beyaz barış ve özgürlüğü, yeşil doğa ve tarımı, kırmızı cesaret ve fedakârlığı temsil eder. Renklerin resmî tanımı ile bu sembolik yorumları ayırmak gerekir.
Hikâyesi
1879’daki ilk Bulgaristan Anayasası beyaz-yeşil-kırmızı düzeni belirledi. Sosyalist dönemde bayrağın sol üstüne devlet arması eklendi. 1990’da bu arma çıkarıldı ve sade üç renkli biçim geri geldi. Böylece modern bayrak, bağımsız Bulgar devletinin ilk dönemindeki temel düzene yeniden bağlandı.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Rusya bayrağı
Rusya’nın üç rengi, eski denizcilik geleneğinden modern devlete uzanır.
- Kabul ve değişim
- 1991’de yeniden kullanım; bugünkü oran ve renk tanımı 1993
Tasarım
Üstten alta beyaz, mavi ve kırmızı üç eşit yatay şerit.
Anlamı
Renkler için tek, bağlayıcı bir resmî anlam listesi yoktur. Beyazın barış ve saflık, mavinin sadakat, kırmızının cesaret ve güç olarak yorumlanması yaygındır; bunlar yorum olarak sunulmalıdır.
Hikâyesi
Beyaz-mavi-kırmızı düzen, Rusya’nın erken modern dönemdeki denizcilik bayraklarında gelişti ve özellikle I. Petro döneminin ticaret gemileriyle ilişkilendi. Sovyet döneminde ulusal kullanımda yerini kızıl bayrağa bıraktı. 1991’de yeniden ortaya çıktı; 1993’te bugünkü tasarım ölçüleri ve renk tanımı yerleşti. Bayrak böylece Sovyet öncesi tarihle yeni devlet arasında bir bağ kurdu.
Kaynaklar: susu.ru, Wikipedia · tarih ve sürüm karşılaştırması
Ukrayna bayrağı
Mavi ve sarı, Ukrayna’nın tarihî renkleri ve doğasıyla ilişkilendirilir.
- Kabul ve değişim
- 28 Ocak 1992; renklerin ulusal geçmişi 19. yüzyıldan daha eskidir
Tasarım
Üstte mavi, altta sarı iki eşit yatay şerit.
Anlamı
En yaygın çağdaş yorum mavi gökyüzü ile sarı buğday tarlalarıdır. Ancak renklerin geçmişi tarihî armalar ve ulusal hareketlere de uzanır; tarla-gökyüzü benzetmesi tek belgelenmiş başlangıç değildir.
Hikâyesi
Mavi-sarı bayrak 1848’de Lviv’de ulusal hareket içinde kullanıldı. 20. yüzyılın başındaki bağımsızlık dönemlerinde yeniden öne çıktı, Sovyet döneminde resmî kullanım dışında kaldı. Bağımsızlığın yeniden kazanılmasından sonra parlamento 1992’de bugünkü iki şeritli bayrağı kabul etti.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Belarus bayrağı
Belarus bayrağı, kırmızı-yeşil renkleri geleneksel dokuma motifiyle birleştirir.
- Kabul ve değişim
- 1995; süsleme çiziminde sonraki standart düzenlemeleri
Tasarım
Üstte geniş kırmızı, altta yeşil şerit; direkte beyaz üzerinde kırmızı geleneksel süsleme.
Anlamı
Resmî anlatıda kırmızı tarihî mücadeleleri, yeşil doğayı, umudu ve yeniden doğuşu; dokuma motifi halk kültürünü ve emeği temsil eder.
Hikâyesi
1995’teki referandum sonrasında, Sovyet Belarus bayrağının ana renklerinden gelişen bu tasarım kabul edildi. Sovyet amblemleri çıkarıldı ve dokuma motifi farklı bir renk düzeniyle korundu. Bayrağın temelinde hem 20. yüzyıl devlet geçmişi hem çok daha eski halk dokuma geleneği bulunur.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Litvanya bayrağı
Litvanya’nın üç rengi, ulusal uyanış döneminin ortak simgesidir.
- Kabul ve değişim
- 1918; Sovyet dönemi sonrasında 1988–1989’da geri dönüş
Tasarım
Üstten alta sarı, yeşil ve kırmızı eşit yatay şeritler.
Anlamı
Yaygın açıklamada sarı güneşi ve refahı, yeşil doğa ve umudu, kırmızı özgürlük için cesareti ve fedakârlığı anlatır. Sarı şeridin eklenmesi başlangıçta tasarımı daha aydınlık hâle getirme düşüncesiyle de bağlantılıydı.
Hikâyesi
1917’deki ulusal tartışmalarda halk sanatında görülen yeşil ve kırmızı öne çıktı. Komisyon, sarı eklenmiş üç renkli tasarımı 1918’de onayladı. Sovyet döneminde kaldırılan bayrak, bağımsızlığın yeniden kazanılmasına giden süreçte geri döndü. Eski kırmızı zeminli atlı şövalye bayrağı ise ayrı bir tarihî devlet simgesidir.
Kaynaklar: lrs.lt, Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Letonya bayrağı
Letonya’nın koyu kırmızısı ve ince beyaz şeridi, çok eski bir bayrak anlatısına dayanır.
- Kabul ve değişim
- Modern düzen 1917–1918; yeniden kabul 1990
Tasarım
Koyu karmin kırmızısı zemin; ortada daha ince beyaz yatay şerit.
Anlamı
Kırmızı cesaret ve özgürlük için fedakârlıkla, beyaz özgürlük ve doğrulukla açıklanır. Renkler için anlatılan yaralı savaşçı hikâyesi bir efsanedir.
Hikâyesi
13. yüzyıl Livonya kroniğinde kırmızı-beyaz-kırmızı bir savaş bayrağından söz edilir. Modern ulusal hareket bu tarihî anlatımı yeniden sahiplendi ve 20. yüzyıl başında güncel oranlar yerleşti. Sovyet döneminden sonra 1990’da yeniden kabul edildi. Efsanede yaralı bir savaşçının sarıldığı bezin kenarları kızarırken ortası beyaz kalır.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Estonya bayrağı
Estonya’nın mavi-siyah-beyazı bir öğrenci topluluğundan ulusal simgeye dönüştü.
- Kabul ve değişim
- 1884’te öğrenci bayrağı; 1918’de ulusal kullanım; 1990’da yeniden kabul
Tasarım
Üstten alta mavi, siyah ve beyaz yatay şeritler.
Anlamı
Geleneksel yorumlarda mavi gökyüzü, su ve sadakati; siyah toprağı ve zor geçmişi; beyaz aydınlık geleceği, karı ve umudu temsil eder. Bunlar tek bir değişmez anlam listesi değildir.
Hikâyesi
Renkler 19. yüzyılda Estonyalı öğrencilerin örgütlenmesinde ortaya çıktı. 1884’te törenle kullanılan öğrenci bayrağı zamanla ulusal uyanışın işareti oldu. Bağımsız Estonya’da ulusal bayrağa dönüştü; Sovyet döneminde resmî kullanım dışında kaldı. 1990’da yeniden devlet bayrağı olarak kabul edildi.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Slovenya bayrağı
Slovenya’nın arması, Triglav Dağı’nı ve sularını gösterir.
- Kabul ve değişim
- 25 Haziran 1991; ayrıntılı sembol yasası 1994
Tasarım
Beyaz, mavi ve kırmızı yatay şeritler; üstte direğe yakın mavi kalkan içinde dağ, dalgalar ve üç yıldız.
Anlamı
Beyaz dağ Triglav’ı, iki dalgalı çizgi deniz ve nehirleri, üç altın yıldız Celje Kontlarının tarihî armasını temsil eder. Üç renk Sloven ulusal geleneğine dayanır.
Hikâyesi
Beyaz-mavi-kırmızı renkler 1848 ulusal hareketinde kullanıldı. Yugoslavya döneminde kırmızı yıldız taşıyan bayrak, bağımsızlık sırasında Marko Pogačnik’in hazırladığı yeni armayla değiştirildi. Tasarım, ülkenin en tanınan dağını ve tarihî işaretleri bir araya getirdi.
Kaynaklar: gov.si, Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Sırbistan bayrağı
Sırbistan’ın üç rengi, tarihî çift başlı kartal armasıyla birleşir.
- Kabul ve değişim
- Modern düzen 2004; çizim standardı 2010
Tasarım
Kırmızı, mavi ve beyaz yatay şeritler; devlet sürümünde direğe yakın taçlı çift başlı kartal.
Anlamı
Renkler Sırp ve Slav ulusal geleneğinin parçasıdır. Kartal, taç ve kalkan tarihî devlet devamlılığını anlatır. Taç bulunması ülkenin bugün monarşi olduğu anlamına gelmez.
Hikâyesi
Kırmızı-mavi-beyaz düzen, 19. yüzyıldaki Sırp devletleşme sürecinde kullanıldı. Yugoslavya döneminin ardından tarihî arma modern bayrağa geri döndü. 2006’da bağımsız devlet olarak devam eden Sırbistan, hem armalı devlet bayrağını hem armasız ulusal üç rengi kullanır. 2010’da armanın çizimi standarda bağlandı.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Bosna-Hersek bayrağı
Bosna-Hersek’in yıldız dizisi, sınırların ötesine uzanan bir Avrupa fikri taşır.
- Kabul ve değişim
- 4 Şubat 1998
Tasarım
Mavi zemin; sarı üçgen ve üçgene paralel beyaz yıldız dizisi; uçlarda kesilmiş yıldızlar.
Anlamı
Üçgen ülkenin kabaca biçimini ve üç kurucu halkını çağrıştırır. Yıldızlar Avrupa’yı, kesilerek devam eden dizi ise sürekliliği anlatır. Mavi ve sarı ortak, kapsayıcı bir kimlik arayışıyla seçildi.
Hikâyesi
Savaş sonrasında ortak bayrak üzerinde uzlaşma sağlanamadı. Yeni tasarım, 1998’de Yüksek Temsilci kararıyla yürürlüğe kondu. Tek bir etnik grubun tarihî armasına dayanmayan simgeler kullanılması amaçlandı.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Kuzey Makedonya bayrağı
Sekiz ışınlı güneş, Kuzey Makedonya’nın özgürlük imgesidir.
- Kabul ve değişim
- 5 Ekim 1995
Tasarım
Kırmızı zemin üzerinde sarı güneş; merkezden kenarlara uzanan sekiz geniş ışın.
Anlamı
Güneş, ulusal marşta da geçen özgürlüğün yeni güneşi düşüncesiyle açıklanır. Kırmızı ve sarı tarihî ulusal renklerdir.
Hikâyesi
1991’de bağımsızlıktan sonra kullanılan 16 ışınlı Vergina Güneşi tasarımı Yunanistan’la anlaşmazlığa yol açtı. 1995’te Miroslav Grčev’in geliştirdiği sekiz ışınlı yeni güneşli bayrak benimsendi. Ülkenin adı 2019’da Kuzey Makedonya olduğunda bu bayrak değişmedi. Böylece yeni isimle eski modern tasarım birlikte devam etti.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Arnavutluk bayrağı
Arnavutluk’un çift başlı kartalı, İskender Bey’in tarihî mirasıyla bağlantılıdır.
- Kabul ve değişim
- 28 Kasım 1912 geleneği; yıldızsız güncel biçim 1992
Tasarım
Kırmızı zemin üzerinde siyah çift başlı kartal.
Anlamı
Kartal tarihî hanedan ve devlet kimliğini; kırmızı yaygın yorumda cesaret ve fedakârlığı temsil eder. Çift başlı biçim bölgede daha eski Bizans ve arma gelenekleriyle de ilişkilidir.
Hikâyesi
15. yüzyıldaki İskender Bey geleneği, 1912 bağımsızlık hareketinde yeniden öne çıktı. Sonraki yönetimler kartalın çevresine farklı işaretler ekledi. Sosyalist dönemin yıldızı 1992’de kaldırılınca sade kırmızı-siyah düzen geri geldi.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Yunanistan bayrağı
Yunanistan’ın dokuz şeridi, bağımsızlık geleneğiyle ilişkilendirilir.
- Kabul ve değişim
- Şeritli tasarım 1822; tek ulusal bayrak olarak 1978
Tasarım
Dokuz mavi-beyaz yatay şerit; sol üstte mavi kare içinde beyaz haç.
Anlamı
Haç Yunan Ortodoks Hristiyan geleneğini temsil eder. Dokuz şerit, yaygın açıklamada “Özgürlük ya da ölüm” sözünün Yunanca dokuz hecesiyle ilişkilidir. Mavi ve beyazın deniz, gökyüzü ve dalgalar olarak yorumlanması da yaygındır.
Hikâyesi
1821 bağımsızlık mücadelesinin ardından farklı kara ve deniz bayrakları düzenlendi. Şeritli tasarım önce denizde kullanıldı; düz beyaz haçlı mavi bayrak karada önemli yer tuttu. 1978’de şeritli sürüm tek resmî ulusal bayrak olarak belirlendi.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi
Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağı
Bakır renkli ada ve zeytin dalları, barış mesajı taşır.
- Kabul ve değişim
- 16 Ağustos 1960; çizim ve oran standardında 2006 düzenlemesi
Tasarım
Beyaz zemin üzerinde bakır renkli Kıbrıs haritası; altında çapraz iki yeşil zeytin dalı.
Anlamı
Haritanın rengi adanın bakırla tarihî bağını; beyaz zemin ve zeytin dalları barışı anlatır. Tasarım, adadaki Türk ve Rum toplumları arasında ortak bir simge arayışıyla ilişkilidir.
Hikâyesi
Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti için hazırlanan yarışmada Kıbrıslı Türk sanatçı İsmet Güney’in tasarımı seçildi. Haritanın ve barış dallarının kullanılması, tek bir toplumun dinî ya da ulusal sembolünü öne çıkarmadan ortak kimlik kurma çabasıydı. 2006’da renk ve çizim ayrıntıları standartlaştırıldı.
Kaynaklar: Flags of the World · uzmanlık derlemesi